?

Log in

Міжнародная навуковая канферэнцыя “Нацыя, дзяржава, рэгіён: нацыянальныя рухі і краёвая ідэя ў Беларусі і Літве”


Канцэпцыя


У рамках канферэнцыі, якая пройдзе 11-12 траўня ў Мінску, плануецца сабраць асноўных спецыялістаў па краёвай ідэі і нацыянальных рухах Беларусі і Літвы. Задачай канферэнцыі з’яўляецца паглыбленне параўнальнага аналізу, пераасэнсаванне траекторый нацыятварэння ў рэгіёне і пашырэнне міждысцыплінарнай даследчай перспектывы.

Плануецца, што развіццё беларускага, літоўскага, польскага руху і краёвай ідэі будзе разгледжана на ўзроўні 1) ідэй і інтэлектуальных праектаў, 2) эвалюцыі сістэмы палітычных і культурных арганізацый, 3) падставовых сацыяльных і культурных працэсаў рэгіёну былога ВКЛ.

Арганізатары


Інстытут палітычных даследаванняў “Палітычная сфера” (Беларусь-Літва)

Польскі Інстытут у Мінску (Беларусь).

Інстытут Вялікага княства Літоўскага (Літва).

Удзельнікі

Каля 40 спецыялістаў з Беларусі, Польшчы, Літвы і іншых краін, якія спецыялізуюцца ў вывучэнні беларускага, краёвага і літоўскага руху. У тым ліку, Алесь Смалянчук (дырэктар Інстытуту гістарычных даследаванняў Беларусі), Дарыюш Шпопер (кіраўнік кафедры гісторыі дзяржавы і права Польшчы Гданьскага Універсітэту), Рымантас Мікніс (дырэктар Інстытута гісторыі Літвы) і іншыя.

Папярэдні тэматычны план

Панэль 1: Нацыятварэнне ў Беларусі і Літве: тэарэтычнае і метадалагічнае вымярэнне

Панэль 2: Беларускі палітычны і культурны рух, канец ХІХ – пач. ХХ стагоддзя

Панэль 3. Краёвая ідэя ў Беларусі і Літве, канец ХІХ – пач. ХХ стагоддзя

Панэль 4. Літоўскі палітычны і культурны рух, канец ХІХ – пач. ХХ стагоддзя Панэль 4. Стварэнне нацый, дзяржаў і рэгіёнаў на абшарах былога ВКЛ: параўнальная перспектыва.

Працоўныя мовы канферэнцыі беларуская, польская, руская, ангельская.

Тэрмін прадастаўлення заявак на ўдзел да 2 сакавіка 2012 года.

Тэхнічныя дэталі

Для ўдзелу ў Міжнароднай канферэнцыі неабходна даслаць:

1) CV на любой працоўнай мове

2) тэзісы выступу памерам у 2-3 тыс. друкаваных знакаў на любой працоўнай мове

3) таксама ў лісце неабходна паведаміць, ці патрабуецца візавая падтрымка.

Заяўку неабходна даслаць на адрас info@palityka.org да 2 сакавіка 2012 года.

Арганізатары хадайнічаюць пра атрыманне бясплатнай беларускай візы.

У асобных выпадках можа быць разгледжана пытанне пра кампенсацыю выдаткапражыванне і праезд.

Публікацыя

Па выніках канферэнцыі плануецца выданне спецыялізаванага зборніка, прысвактуальнаму стану даследаванняў нацыянальных рухаў і краёвай ідэі ў Беларусканца XIX – пачатку XX стагоддзя.

Маршруты

Калі хто не заўважыў, то я зараз у Менску:)
У бліжэйшых планах: у раёне Калядаў (спадзяся, пасля) выбіраюся на Браціславу, Новы год сустракаю ў Вене. Амаль увесь студзень планірую быць у Менску. Адзінае, што з 16 па 22 студзеня буду ў Германіі. З 28 студзеня па 5 лютага - у Кіеве, пасля гэтага - у Берліне/Франкфурце-на-Одэры да 12 лютага, адтуль жа ў Браціславу, і там буду хутчэй за ўсё да канца сакавіка.

Варшаўскі нататкі

На некалькі дзён у Варшаве.
Учора наведаў выставу пра апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста, якая 27 лістапада адчынілася ў Каралеўскім замку. Выстава велізарная, і займае большую частку памяшканняў замка. Вялізная колькасць матэрыялу і аўтэнтычных рэчаў, якая досыць добра структурываная. Шмат тэксту, адмыслова падабраных цытат і меркаванняў, з якіх складаецца шматстайная карціна гэтага супярэчлівага кіравання. Можна па-рознаму ацэньваць Станіслава Аўгуста і яго памкненні, але дакладна такога фінала свайго жыцця ён не заслугоўваў, вельмі трагічная персона. На выставе можна ўбачыць і слуцкія, і гродзенскія паясы, якія былі выпушчаныя на тагачасных мануфактурах, гэта калі ўжо ўзгадваць пра тое, што Станіслаў Аўгуст нарадзіўся ў Воўчыне, а вёсцы "пашчасціла" апынуцца ўсёткі па наш бок беларуска-польскай мяжы.
Шмат партрэтаў (апроч велізарнага збору выяваў Станіслава Аўгуста, можна сустрэць і пярліны яго мастацкай калекцыі, дзе прысутнічаюць працы Рэмбранта і Рубенса), мапаў, выяваў, розных рэчаў, якія бачыў у гістарычных падручніках і працах, а тут выдатная магчымасць убачыць усё гэта ў арыгінале. Шкода толькі, што атрымалася адвесці на выставу толькі 1,5 гадзіны (яна зачыняецца досыць рана, у 16.00), трэба было б па-нармальнаму ў два разы больш часу.
І навогул, масштаб і прадуманасць выставы мяне прыемна здзівілі. Усё ж такі, палякі - нейкая адмысловая нацыя ў сваім захапленні гістарыцызмам.

І наведаў Don Giovanni ў Вялікім тэатры. Сам тэатр мне нагадаў нейкі велічэзны палац прафсуполак, ды й нічога дзіўнага, адбудаваны пасля вайны. Выратоўвае толькі файны дызайн столі.
Рэжысура была дурацкая, і гэта я яшчэ мякка выказаў сваё меркаванне. Але проста бажыў у галоўнай ролі Марыюш Квецень, сапраўдная зорка (які, дарэчы, выконваў тую ж ролю Дон Жуана і на такіх сцэнах як Covent Garden, венская і мюнхенская Staatsoper). Прыгожы голас і неймаверная лёгкасць выканання. Яшчэ адным адкрыццём стала Анна Бернацка, якая выконвала партыю донны Эльвіры, хоць і не самая лепшая роля (каму спадабаецца сцярвозная дура, якой яна выглядае па лібрэта), але спявала папросту бліскуча. І на гэтым фоне ўсе астатнія выканаўцы глядзеліся зусім сера. Нейкая няроўная пастаноўка, хоць ад галасоў Квеценя і Бернацкай можна атрымаць сапраўднае задавальнне.


Ужо даўно падмечана, што Беларусь не ўяўляе сабою асаблівага прадмета зацікаўлення ні для Еўропы, ні для астатняга свету. Пра цікавасць, зразумела ж, кажуць, бо ігнараванне палітычнага суб’екта ў непасрэднай блізасці да Еўрапейскага Звяза выглядае ўжо зусім непаліткарэктным. Але інтарэс гэты намінальны, паколькі ён праяўляецца хутчэй у любаванні дзікунскай экзотыкай “апошняй дыктатуры ў Еўропе”, чым у спробах аднесціся да Беларусі інтэлектуальна і стратэгічна. Звычайна такую асіметрыю зацікаўленасці, характэрную ня толькі для Беларусі, але і для іншых “пост-каланіяльных” краін, спрабуюць выпраўляць эмігранты. Чакаць нейкіх тэарэтытычных і метадалагічных інавацый ад такіх выгнаннікаў ніхто ня будзе, а вось зацікаўленасць у трансляцыі інфармацыі пра богам пакінутыя месцы сапраўды існуе. Біяграфія аўтаркі адлюстроўвае падмечаную вышэй траекторыю кар’еры вучонага-эмігранта. Нэлі Бекус лічыць сябе беларускім аўтарам, але ўжо здаўна (з 1999 году) жыве і працуе ў Варшаве.Такая пазіцыя дае магчымасці для пашыранай кампетэнцыі: акрамя непасрэднага ведання беларускага кантэксту можна мець непасрэдны кантакт з сучаснымі трэндамі для польскай і заходняй навукі.

Зразумела, гэта падвышае і патрабаванні да тэксту, вымушае да яго паставіцца больш сур’ёзна. Тым больш, што ўводзіны ў кнігу пачынаюцца з жорсткай канстатацыі праблемнасці вывучэння беларускай посткамуністычнай трансфармацыі, якая праяўляецца ў панаванні некаторых “базавых ісцін”, якія становяцца ўсё больш самадастатковымі. Але ж, насамрэч, гэтая кніга ўяўляе сабою разгортванне гэтых “аксіяматычных ісцін”, якія пануюць у шматлікіх іншых публікацыях і беларускіх, і заходніх аўтараў.

Rammstein

Схадзіў таксама і на канцэрт Rammstein у межах апошняга тура Made in Germany. Падобна як і ў Беларусі, пляцоўкай для выступу стаў лядовы палац. Сам тур мусіць прэзентаваць лепшыя песні гурта за ўсю кар'еру, і як для мяне падборка песен была проста шыкоўнай: усё, што хацеў пачуць - пачуў. Шоў неймавернае, пад кожную песню свая інсцэніроўка, фантастычнае святло, усё ў агні і магутныя фейерверкі - я здзіўлены, як яшчэ падчас канцэрту не спалілі гэты палац дашчэнту.
Дакладна, найлепшы канцэрт, які я бачыў у сваім жыцці - хоць і не фанат гэтага гурта, але мушу аддаць даніну аб'ектыўнасці.
Здзівіла толькі, што купіў білет на канцэрт ледзь не ў апошні момант, за некалькі дзён, але без ніякіх праблем. Цікава, што шмат было і немцаў сярод гледачоў, але можа папросту прыехалі з суседняй Аўстрыі.
Здаецца, у Мінск у межах гэтага тура Rammstein не збіраюцца, шкада, бо сэт-ліст выглядае гэтым разам значна цікавейшым.

Браціслава

Перабраўся ў Браціславу - атрымаў фэлаўшып на 9 месяцаў пры Інстытуце палітычны навук Славацкай акадэміі навук.
Ужо некалькі дзён спрабую адаптавацца да мясцовых умоваў. Пасялілі ў акадэмічны інтэрнат - умовы тут значна лепшыя, чым той жа самы пакой у акадэмічным інтэрнаце, дзе я жыву ў Мінску. Праўда, і кошт у 30 раз большы.
Ёсць нават вай-фай, але не даходзіць чамусьці да майго пакою, таму каб вылезці ў сеціва, трэба пастаянна поўзаць у калідор, што напружвае. Давядзецца гэтую праблему нейкім чынам вырашаць для сябе.
Яшчэ адметная фішка інтэрната ў тым, што ён знаходзіцца на ахоўваемай тэрыторыі, што мне толькі прыносіць больш клопатаў. Бо калі вяртацца ўвечары, пастаянна трэба ўступаць у перамовы з ахоўнікамі, ды яшчэ кажуць, што пасля 23.00 на тэрыторыі навогул выпускаюць сабак - якія могуць і пакусаць. Так што асабліва ў горадзе не загуляеш, даводзіцца сачыць за часам свайго вяртання.
Многія тэхнічныя праблемы ўжо вырашыў, але застаецца галоўная праблема - паколькі трэба рабіць часовы від на жыхарства. Гэта тут вельмі складаная і абцяжараная працэдура, ад адной думкі пра якую мне робіцца дрэнна. Бо я ўжо сутыкнуўся з тым, што існуюць розныя версіі і погляды, якія менавіта дакументы для гэтага патрэбныя, а сам аддзел паліцыі для замежнікаў па водгуках тых людзей, якія з ім сутыкаліся нагадвае "кафкіянскую арганізацыю", дзе самі чыноўнікі толкам не ведаюць, якія правілы існуюць і якім чынам іх выконваць. Першы мой візіт туды скончыўся банальным чынам - хоць я і прыехаў у 9 гадзін раніцы, але ўжо проста не змог узяць талончык на прыём. Аказалася, для гэтага туды трэба прыязжаць з самага ранку - пажадана гадзін у 6 раніцы. І зразумела ж, аддзел у іх адзін на ўсю Браціславу, а часы прыёму істотна абмежаваныя.
Але што зробіш, давядзецца змагацца з гэтай бюракратычнай гідрай - калі вынікі будуць несуцяшальныя, то вярнуся ў Беларусь і буду рабіць толькі кароткачасовыя наезды ў Славаччыну.
Пакуль што ўзяўся пакрыху асвойваць славацкую мову - абагаціў свой слоўнік такімі пярлінамі як "ано" (так), "убытоўня" (інтэрнат), "ізба" (пакой), "учэт" (рахунак). А так спакойна абыходжуся польска-беларускай трасянкай, паразумецца можна. "Ешчэ едно" - і нармулёк.
Нейкі час перажываў, што прапускаю "Лістапад" (які і ў гэтым годзе прапануе файную праграму), але добрым суцяшэннем стала тое, што гэтымі днямі ў Браціславе якраз праходзіць міжнародны кінафестываль. А паколькі фільмы паказваюць з англійскімі субтытрамі, то для мяне гэта стала сапраўдным падарункам. Набыў сабе фестывальны абанемент за 16.5 еўра і на 6 дзён пагружаюся ў кіно. Напэўна, напішу яшчэ асобна пра фестываль, што ды як.
Сяджу над перакладамі эсэяў Лешака Калакоўскага. Вось перачытваю, як пераклаў "Тэзісы пра надзею і безнадзейнасць", і вока імгненна зачапілася за такі фрагмент:

Манапалістычная ўлада па свайму прынцыпу стварае неабходнасць няспыннай працы над дэзінтэграцыяй грамадства і разбурэннем усялякіх формаў сацыяльнага жыцця, якія не ўпарадкаваны кіроўным апаратам. Паколькі сацыяльныя канфлікты не ліквідуюцца цалкам, а толькі прыглушаюцца рэпрэсіямі і хаваюцца пад ідэалагічную фразелагію, то яны шукаюць самых разнастайных формаў праяўлення. Гэта прыводзіць да таго, што самыя нявінныя формы сацыяльнай арганізацыі, калі не знаходяцца пад грунтоўным надзорам паліцыі, могуць па сутнасці пераўтварацца ў апазіцыйныя асяродкі. Адсюль узнікае імкненне да “адзяржаўлення” ўсялякіх формаў грамадскага жыцця, адсюль бесперапынны націск, накіраваны на разбурэнне ўсіх спантаных сацыяльных сувязей, і паўставанне на іх месцы прымусовых псеўда-сувязей, якія выконваюць выключна негатыўныя і разбуральныя функцыі і якія не прадстаўляюць нічыя інтарэсы, апроч кіроўнага класу. Хоць сістэма і патрабуе сабе ворагаў, але аднак смяротна баіцца якой-небудзь арганізаванай апазіцыйнай формы; яна хоча мець толькі тых ворагаў, якіх яна сама сабе прызначае і з якімі будзе змагацца ў загадзя вызначаных умовах. Натуральнай патрэбай дэспатызму з’яўляецца запалохванне людзей і пазбаўленне іх сродкаў арганізаванага супраціўлення. Адным з інструментаў для гэтага служыць адмыслова размытая і шматзначная будова карнага заканадаўства, якая паддаецца адвольнай маніпуляцыі і адвольным рашэнням паліцыі і партыі, каб як мага большая колькасць грамадзянаў адчувалі сябе злачынцамі і каб масштаб ажыццяўляных рэпрэсій не быў звязаны жорсткімі юрыдычнымі вызначэннямі.

Напісана пра камуністычную Польшчу, але мне нешта балюча нагадвае іншую краіну...
18 кастрычніка, а 18-й гадзіне, на падворку АГТ/ЦСІ абудзецца паседжанне публічнага семінару Інстытута палітычных даследаванняў “Палітычная сфера”.

Тэма дакладу: “Кароткая генеалогія: гістарычнае мінулае ў публічных прамовах беларускіх афіцыйных асобаў”.

Асноўным дакладчыкам выступіць Аляксей Ластоўскі: кандыдат сацыялагічных навук, супрацоўнік Інстытута палітычных даследаванняў “Палітычная сфера” (Вільня-Мінск, Літва-Беларусь).

Запрашаю ўсіх зацікаўленых сяброў на семінар!

ТэзісыCollapse )